BLOG door Joke Oranje | juni 2021
Hoe om te gaan met bestuurlijke problemen? "Soms lijkt ontwikkelings­samenwerking op de toeslagen-affaire, waarin top-down dichtgetimmerde procedures vastliepen op onwetendheid van wetgevers, onbuigzaamheid van ambtenaren, en slordigheden van degenen die formulieren in moeten vullen." Wijze les: de sleutel zit in oplossingen zoeken en dingen niet nodeloos ingewikkeld maken.

pexels labyrintBestuurlijke problemen en dichtgetimmerde procedures

Hoe vaak lopen internationale consultants niet aan tegen bestuurlijke problemen! Het woord 'corruptie' valt al gauw, maar corruptie is net als het virus, het zit overal en is moeilijk uit te roeien. Vaak is het tegendeel van corruptie het dichttimmeren van procedures, wat weer lijkt op een lock down: niks mag, maar als het niet anders kan gaan mensen gewoon door met hun eigen bekende procedures.

Ontbrekend stukje geld en projectuitvoering-on-hold

In Mozambique werkte ik bij het Ministerie voor Milieu-coördinatie. Bij de afrekening van een subsidie van de Deense regering ontbrak er een stukje geld. Het Deense parlement was “not amused” en besloot de doorbetaling van het lopende project per direct stop te zetten. Het duurde wel twee jaar voordat de onderhandelingen over een oplossing op gang kwamen. Ik zat daar midden in, ontving als consultant wel mijn loon maar kon niet veel zinnigs doen, want de uitvoering van het opleidingsplan voor ambtenaren was afhankelijk van het project. Dus bleven de ambtenaren maar gewoon een beetje doorrommelen – ze waren trouwens ook te boos om prettig mee samen te werken aan de formulering van het plan.

Top-down dichtgetimmerde procedures als in de toeslagen-affaire

Mijn projectleider koos voor de top-down benadering van een kant-en-klaar uit de duim gezogen opleidingsplan, waarvan de kosten tot op de cent nauwkeurig berekend moesten worden. Zijn “counterpart”, de onderdirecteur van het Ministerie, maakte het nog bonter: hij greep naar een door het parlement meer dan 10 jaar geleden goedgekeurde mandaat van het Ministerie (100 gedetailleerde wetten in archaïsche ambtelijke taal) en daagde ons uit dat te vertalen in een serie competenties en sub-competenties met de nauwkeurigheid van een computerprogramma, om daar een opleidingsplan uit te halen dat één op één acceptabel moest zijn voor de regering. Allemaal uren voor mij, natuurlijk; maar ik werd er niet blij van.

De samenleving is soepeler geworden vanwege de snelheid van communicatie, informatie, en zelfs betalingen door nieuwe technologie. Maar er is ook nog een samenleving van vroeger, die bestaat uit wetten en wettelijke procedures rond financiering en afrekening, die vaak knarsen en vastlopen – en dat heeft weer invloed op onwetendheid van wetgevers, onbuigzaamheid van ambtenaren en slordigheden van degenen die formulieren in moeten vullen. Soms lijkt ontwikkelings­samenwerking op de toeslagen-affaire.

pf joWijze les: 'Gewoon direct bellen, uitpraten en oplossing zoeken!'

En wat is de les voor ons, wij die het allemaal zien maar niet aan stuur zitten? Van consultants wordt weleens gezegd dat we dingen nodeloos ingewikkeld maken. Niet doen dus. Maar hoe voorkom je ingewikkeldheid als je in zo’n situatie terecht komt? Mijn baas bij SNV wist het goed te verwoorden: “Geen mail sturen! Geen nota maken! Niet zelf oplossingen bedenken. Gewoon direct bellen en het uitpraten.”

- - -
BLOG door Joke Oranje
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Reageren? via de ledensite

Go To Top