BLOG door Paul Hassing | 8 april 2020 

Het coronavirus is nu over de gehele wereld verspreid. Landen ontkomen er niet meer aan om maatregelen te nemen. Gezondheid systemen worden uitgedaagd om zich snel aan te passen. De pandemie gaat waarschijnlijk veel doden en een wereldwijde recessie veroorzaken. Wat moet de reactie van ontwikkelingssamenwerking zijn? Welke mogelijkheden zien we zelf voor nieuwe vormen van gerichte, effectieve ondersteuning? Wat moet de focus zijn?

covidGevolgen van de corona pandemie

Het corona virus is nu over de gehele wereld verspreid. Landen ontkomen er niet meer aan om maatregelen te nemen. Gezondheid systemen worden uitgedaagd om zich snel aan deze veranderende omstandigheden aan te passen. De economische gevolgen lijken niet alleen van korte duur te zijn (maanden) maar zeer waarschijnlijk een (wereldwijde) recessie te veroorzaken waarbij zomaar 5 tot 20% van de economische groei wordt ingeleverd. Het aantal doden kan uiteindelijk in de miljoenen gaan lopen, wie het weet mag het zeggen. De VN heeft nu berekend dat het verlies aan economische groei voor ontwikkelingslanden in de buurt van de 300 miljard dollar kan komen. Ter vergelijking, aan ontwikkelingssamenwerking geven de rijke landen rond de 130 miljard uit. De VN schat nu dat 500 miljoen mensen in de armoede belanden.

De financiële middelen die de OECD landen (inclusief China) beschikbaar gaan stellen om de crisis thuis aan te pakken zijn voorlopig berekend op zo’n 5.000 miljard dollar. Nederland gaat waarschijnlijk tussen de 50 en 150 miljard euro beschikbaar stellen om deze crisis zo goed mogelijk op te vangen! De OECD landen kunnen dit doen omdat ze over harde valuta beschikken en niet afhankelijk zijn van de goedkeuring van het IMF. Ze kunnen redelijk autonoom de geldpers sneller laten draaien zonder dat dit tot torenhoge inflatie leidt. Wel heeft het IMF het leen volume vergroot van 1.000 miljard naar 3.000 miljard (Financial Times). Maar ja, bij het IMF moet je wel terugbetalen en aan bepaalde voorwaarden voldoen. 

Wat moet de reactie van ontwikkelingssamenwerking zijn? 

Minister Kaag heeft in haar beleidsdocument aangegeven dat het budget voor ontwikkelingssamenwerking verhoogd kan worden indien de omstandigheden dat toelaten. Is dat moment nu aangebroken? En is het niet in ons Nederlands belang dat het virus zo goed en zo snel mogelijk onderdrukt wordt? Is het niet ons belang dat de wereldhandel niet beperkt wordt?

Nederlandse bedrijven hebben reeds een ruimere krediet garantie gekregen van minister Kaag. En minister Hoekstra van Financiën heeft nu 1 miljard toegezegd voor de bestrijding van het virus in de EU. De ambassades worden ingericht om al hun middelen in te zetten om die handel zo goed mogelijk te ondersteunen. VNO/NCW is zeer tevreden met dit pakket aan maatregelen. In de Volkskrant van 3 maart jl. heeft de minister 100 miljoen aangekondigd voor de bestrijding van het corona virus in ontwikkelingslanden. Dat wordt gefinancierd uit haar bestaande budget. Kortom, door bezuinigingen op andere OS uitgaven en de cynicus in mij zegt dat er ook reeds bestaande uitgaven onder zullen vallen: oude wijn in nieuwe zakken. Getuigt dit niet van een beperkte visie op wat er nu wereldwijd gaande is?

De meeste ontwikkelingslanden staan aan het begin van de uitbraak van het corona virus. Je hoeft geen deskundige te zijn om te beseffen dat hun gezondheidssystemen deze uitdaging zelf niet aankunnen. En het lijkt maanden te gaan duren voordat het virus onder controle zal zijn, 'if at all'. Het kan zo maar gebeuren dat personen vervoer naar deze landen stil komt te liggen. Er zijn miljoenen arme mensen (vooral in steden) die elke dag opnieuw hun geld moeten verdienen om ‘s avonds voldoende eten te hebben. Als dat dagelijkse inkomen er niet meer is, weg valt, wat gebeurt er dan? Geeft dat opstand na een paar dagen? Is het nodig om op grote schaal voedseldistributie plaatsen in te richten?

Wat doet minister Kaag? Ze bezuinigt 100 miljoen op haar begroting voor de bestrijding van het virus. Geen extra middelen dus. Wel meer middelen voor het garantiefonds om de grotere risico’s op te vangen voor het Nederlandse internationale bedrijfsleven. Begrijpelijk vanuit eigenbelang, maar wel eenzijdig vanuit breder belang. Hebben we niet een internationale verplichting? Gaan we alleen en vooral de pandemie en economie in de rijke OESO landen aan pakken en laten de rest van de wereld aan zijn lot over?

Kunnen we als Nedworc iets doen?

Nederland is zo rijk dat we makkelijk 50-150 miljard kunnen mobiliseren op zeer korte termijn. En het kost ons bijna niets. Als het meezit krijgen we nog geld toe bij het lenen op de kapitaalmarkt. Kan van dit vele nieuwe geld niet bijv. 2 miljard worden vrijgemaakt om ontwikkelingslanden substantieel te ondersteunen om deze crisis door te komen? Een miljard om de pandemie te helpen bestrijden en het andere miljard om arme mensen van voedsel te voorzien.

  • Kunnen we als Nedworc daarbij behulpzaam zijn?
  • Wat zouden we dan nu kunnen doen?
  • Hebben we ideeën hoe dit geld zo snel mogelijk, zo goed mogelijk kan worden besteed?
  • Kunnen we nieuwe vormen bedenken, buiten het kader van projecthulp om?
  • Kunnen we deze uitdaging aan?

Graag jullie reactie.


Reageren? Login

 

Go To Top